Verder naar bericht

De Geuren van de Winter

Rond mijn verjaardag arriveert Sinterklaas in Nederland. Hoewel noch astronomisch, noch meteorologisch correct, is dat voor mij de start van de winter.

For English, please scroll down

De dagen zijn nu al echt kort. Als we ‘s ochtends ontbijten is het nog donker en steek ik de kaars aan die nu een vaste plek op de eettafel heeft gekregen. Een lichtje dat zacht, verwarmend en kalm is.
De eerste ijsrandjes, aan de bladeren en bloemen die het nog niet hebben opgegeven, maken dat ik verlang naar sneeuw en kou. Ik hou van de frisse, droge lucht als het koud is. Heerlijk om daarna binnen te komen in een warm huis waar geuren van kruiden, bijenwas en dennengroen zich vermengen

Sinterklaas brengt de geur van speculaas en pepernoten. De samenstelling van kaneel, nootmuskaat, kruidnagelpoeder, kardemom, witte peper, anijszaad en foelie is voor mij onlosmakelijk verbonden met deze tijd van het jaar. Het komt niet in me op om midden in de zomer een speculaasje te eten. Het proeft wel hetzelfde, maar het smaakt anders.

De Duitse Lebkuchen worden met soortgelijke kruiden gemaakt. Als we, tijdens ons bezoek aan de kerstmarkt, langs de winkel met Aachener Printen komen zegt mijn schoondochter: “Oh, it smells so nice.” ( het ruikt zo lekker) Ik kan het alleen maar beamen: “That’s the scent of winter” (dat is de geur van de winter), antwoord ik.

In deze tijd van het jaar tref je een of meerdere van deze kruiden ook aan in allerlei gerechten en drankjes Het kerstlikeurtje maak ik dit jaar zelf van abrikozen, sinaasappelschil, suiker, brandy, steranijs en muskaatwijn*. Nauwelijks heeft Sinterklaas voet aan land gezet of ik sta in een pannetje te roeren, het drankje heeft immers een paar weken nodig om te rijpen. De typische geuren van de kruiden stijgen op en even ben ik helemaal in wintersfeer. Even maar, want al gauw gaat alles in een grote glazen pot en doe ik het deksel erop. De smaak blijft een mysterie tot eerste Kerstdag.


Ter overbrugging maak ik af en toe Glühwein, ook z’n heerlijk geurend drankje. De sterke geur van sinaasappel, kruidnagel, brandy en rode wijn dringt je neusgaten binnen als het drankje zachtjes staat te sudderen. Zittend op de bank met zo’n hete mok in mijn handen, kleine slokjes slurpend, krijg ik een heerlijk loom gevoel.

Maar, het allerliefst drink ik Bisschopswijn bij een kampvuur. Wij hebben geen open haard en dat mis ik weleens. Ik hou van de geur van houtvuur en kan ervan genieten als we op een droge dag enkele blokken in de vuurschaal in de tuin branden. Dik aangekleed, kijkend naar de dansende vlammen, staat de wereld dan even stil. De dag erna ruikt je kleding nog naar het vuur en kan ik het niet nalaten mijn neus in de trui te duwen en de geur diep op te snuiven.

In deze tijd vult de keuken zich regelmatig met wintergeuren. Koekjes , saucijzenbroodjes, kerststol, ik heb er een traditie van gemaakt om ze zelf te bakken. Er gaat niets boven zelfgemaakte amandelspijs.
Ik geloof eigenlijk dat ook de rest van mijn gezin rekent op die baksels. Ooit sloeg ik een jaar over en kocht een imposante taart in plaats van de koekjes. Dat had ik beter niet kunnen doen……

Na het poetsen hangt de geur van boenwas in huis. Onze oude houten kasten worden opnieuw in de was gezet en kunnen er weer tegen aan. Ook de bijenwas kaarsen dragen hun steentje bij. Niet alleen op de eetkamertafel, ook in de adventskrans. Het is dit jaar een duurzame krans: louter van natuurlijke decoratie materialen gemaakt. Mos uit de tuin, dennenappels uit het bos, sterren van hout en schijfjes sinaasappel van de fruitschaal.

Citrusgeur is, denk ik, de sterkste van alle wintergeuren. Een klein sinaasappelschilletje in een gerecht is meteen heel duidelijk aanwezig. Als de schijfjes in de oven liggen te drogen, ruikt het hele huis er naar. Zelfs gedroogd blijven de schijfjes nog een tijdje lang geuren.
Ik snuif de geur op als ik gekonfijte sinaasappel voor de kerststol maak en verlang al naar januari als de bloedsinaasappels er weer zijn.

En als alle geuren zijn vervlogen, drankjes worden opgedronken, dennenbomen drogen in de warme kamers, koekjes worden opgegeten, dan spelen we nog even vals en steken wierookkegeltjes in het Rauchermänchen aan. Was dat niet wat de drie Wijzen meebrachten op 6 januari? Goud, mirre en wierook?

* Abrikozenlikeur uit: The Christmas Chronicles van Nigel Slater

English: My mother tongue is Dutch. Apologies in advance for any mistakes in my translation

Around my birthday ( mid November) Sinterklaas* arrives in the Netherlands. Although nor astronomically, nor meteorologically incorrect that, for me, is the start of winter.
*Sinterklaas, based on the Bishop Nicholas of Myra (Spain) is the protagonist of Saint Nicholas celebration on December 5th in the Netherlands. The character of Sinterklaas is a stately old man with white beard and hair, red robe and miter. He rides a white horse and has one or more helpers (Black) Piet (s). He’s a friend of the children and gives them presents.

The days are very short now. At breakfast it is still dark and I light the candle which now has a permanent place on the dining table. A light that is soft, warming and calm.

The first frost on the leaves and flowers that haven’t given up yet, make me long for snow and cold. I love the fresh, dry air when it is cold. Lovely to, afterwards, enter a warm house that smells of a mix of herbs, beeswax and pine green

Sinterklaas brings the scent of gingerbread. The composition of cinnamon, nutmeg, cloves, cardamom, white pepper, aniseed and mace for me are connected to this time of the year. It does not occur to me to eat a speculaasje (sort of gingerbread cookie) in the middle of summer. It doesn’t taste the same to me.

German Lebkuchen are made with similar spices. During our visit to the Christmas market just outside the shop with “Aachener Printen” my daughter in law says: “Oh, it smells so nice.” I can only agree: “That’s the scent of winter” smell of I reply.

At this time of the year you will find one or more of these spices in all kinds of dishes and drinks. This year my home made Christmas liqueur contains apricots, orange peel, sugar, brandy, anise and muscatel *. Sinterklaas has hardly put foot on land or you’ll find me stirring in a pan. After all, the drink takes a few weeks to mature. As the typical aromas of the spices rise from the pan, they immediately take me into winterly atmospheres. Just for a short while, because soon everything is going in a large glass jar and I cover it with a lid. The taste remains a mystery until Christmas Day.

To bridge, I occasionally make mulled wine, also a fragrant drink. The strong smell of orange, cloves, brandy and red wine penetrates your nostrils as the drink is gently simmering. Sitting on the couch with a hot mug in my hands, gulping small sips, I get a wonderful lethargic feeling.

But, more than anything I love to drink mulled wine at a campfire. We don’t have a fireplace and I sometimes miss it. I love the smell of wood fire and truley enjoy a dry day when we put a few blocks in the fire bowl in the garden and make a campfire. Dressed warm, watching the dancing flames, the world stops for a moment. The next day your clothes still smell of fire and I can not resist pushing my nose in my sweater taking a deep sniff.

During this time winter scents regurlarly fill the kitchen. Cookies, sausage rolls, stollen, I have made it into a tradition to bake them myself. Nothing beats homemade almond paste. I actually believe that the rest of my family is counting on those bakings. I once bought an impressive cake instead of homemade cookies. I should not have done that…………

After cleaning the house there’s the smell of wax. Our old wooden cabinets get a fresh layer of wax to polish and protect them.
There are also beeswax candles. Not only on the dining table, even in the Advent wreath. It is a durable wreath this year; entirely decorated with natural materials. Moss from the garden, pine cones from the forest, stars of wood and dried orange fruit slices.

Citrus Scent is, I think, the strongest scent of all winter scents. A little orange zest in a dish is present very evident. When slices of orange are drying in the oven, the whole house is filled with the scent. Even dried the slices hold the odor for a long time.
I inhale the scent when I make candied orange for the Christmas stollen and already long for January when the blood oranges are back.

And when all smells are gone, drinks are drunk, pine trees dry in the hot rooms, cookies are eaten, then we play a bit false and light incense cones in our little “Rauchermänchen”. Isn’t that what the Three Wise Men brought on the 6th of January? Gold, myrrh and frankincense.

Apricot liquer from: The Christmas Chronicles by Nigel Slater

1 Reactie

  1. Sylvia Sylvia

    Heel smaakvol beschreven. Ik kan de geuren hier bijna opsnuiven.
    De prachtige en ietwat mystieke foto’s maken het helemaal compleet.

Het is op dit moment niet mogelijk om een reactie achter te laten.